Akdağ Madeni Eski Cezaevi, Yozgat'ın Akdağmadeni ilçe merkezinde, 19. yüzyıla tarihlenen ve han olarak inşa edildikten sonra hapishane olarak kullanılan, şimdi halk kütüphanesine dönüştürülen tarihi bina. Mermer kapısındaki aslan kabartması ve on sütunlu revaklı avlusu özgün Osmanlı mimari özelliklerini yansıtıyor.
Akdağmadeni'nin merkezinde, bugün Tiftik Han adıyla da bilinen bu yapı önce han olarak kurulmuş, uzun bir dönem hapishane olarak kullanılmış. Mimari izlerinden 19. yüzyıla ait olduğu tahmin ediliyor; Anıtlar Yüksek Kurulu kararıyla da hapishane ismiyle tescillenmiş. Osmanlı şehir içi hanlarının tek avlulu, iki katlı, revaklı planına uyan yapı, bugün restore edilerek Akdağmadeni İlçe Halk Kütüphanesi'ne dönüştürülmüş.
Dış cephe kesme mermer ve ocak taşından örülmüş, kapı yuvarlak kemerli ve çift kanatlı. Kemerin ortasında profilden bir aslan kabartması var, iki yanında çember içinde "Maşallah" ve "Subhanallah" yazıyor. Kemerin üstündeki üçgen alınlıkta kabartma çiçek motifleri işlenmiş. İçeri girince on sütunlu revaklı bir avluya çıkılıyor; üst kat odalardan birinin kapı üstünde 1316 Hicri tarihi kabartmayla yazılı.
Bugün kütüphane olarak 4 binden fazla aktif üyesiyle çalışıyor. Bina hem okuma yapmaya gelenler hem de eski hapishane dokusunu görmek isteyen ziyaretçiler için bir uğrak noktası. Avludan girişin karşısındaki iki taş merdiven, arka sokak seviyesindeki ikinci kapıya çıkıyor. Bu ayrıntı, yapının han olarak tasarlandığının en açık izlerinden biri.
Rehberin Notu
Yapının Hikayesi
Bina önce han olarak yapılmış, mimari özelliklerinden 19. yüzyıla tarihleniyor. Sonrasında uzun süre hapishane olarak kullanılmış; bu dönemde birçok siyasi mahkumun burada tutulduğu belirtiliyor. Anıtlar Yüksek Kurulu kararıyla hapishane ismiyle tescillenmiş, sonra restore edilerek Akdağmadeni İlçe Halk Kütüphanesine dönüştürülmüş. Osmanlı şehir içi hanlarının tek avlulu, iki katlı, revaklı grubu içinde önemli bir örnek sayılıyor.
Mimari Detaylar ve Fotoğraf Noktaları
Dış cephe kesme mermer ve ocak taşından örülmüş, çatı kiremitle kaplı. Yuvarlak kemerli çift kanatlı giriş kapısının ortasında profilden bir aslan kabartması, iki yanında çember içinde 'Maşallah' ve 'Subhanallah' ifadeleri işlenmiş. Kemerin üstünde üçgen alınlık içinde çiçek motifli kabartmalar var. İçeride on sütunlu revaklı avlu, üst katta tonozlu kemerler ve 11 oda bulunuyor; odalardan birinin kapı üstünde 1316 Hicri tarihi kabartma olarak yazılı. Avlunun karşısındaki iki taş merdiven arka sokak seviyesindeki ikinci kapıya çıkıyor.
Nasıl Gidilir
Akdağmadeni, Yozgat il merkezine yaklaşık 100 km uzaklıkta, karayoluyla ulaşılan bir ilçe. Kendi aracınızla Yozgat üzerinden gelmek en pratik yol. Otobüsle gidenler için Yozgat otogarından Akdağmadeni'ye seferler düzenleniyor; ilçe terminalinden merkeze belediye otobüsü, minibüs veya taksiyle kısa sürede ulaşılabiliyor. Bina Atatürk Caddesi üzerinde, ilçe merkezine yakın bir noktada.
İlçe İçinde Ulaşım
Terminal önünde sabah 06:00'dan gece 22:00'a kadar hizmet veren belediye otobüsleri ve minibüsler ilçenin her mahallesine gidiyor. Taksi de 7/24 çalışıyor. Bina merkeze yakın olduğundan çoğu ziyaretçi terminalden yürüyerek ya da kısa bir minibüs yolculuğuyla ulaşabiliyor.
Ne Kadar Zaman Ayırmalı
Bina için 20-40 dakika yeterli oluyor. Aslan kabartmalı kapıyı, avluyu ve üst kat odalarını görmek çok vakit almıyor. Akdağmadeni'de başka tarihi yapılar ve doğal alanlar da olduğundan, gün içinde bu ziyareti diğer duraklarla birleştirmek mantıklı.
Ziyaret Öncesi Bilinmesi Gerekenler
Bina bugün aktif bir halk kütüphanesi olarak kullanıldığı için içeride sessiz olmak gerekiyor. Kütüphane çalışma saatleri hafta içi mesai düzenine göre işliyor, bu yüzden ziyaret öncesi ilçe kütüphanesinin güncel çalışma saatlerini teyit etmek daha sağlıklı. Bina merdivenli ve eski dokuda olduğundan tekerlekli sandalye veya bebek arabasıyla dolaşım kısıtlı.
Çevredeki Diğer Duraklar
Akdağmadeni'nde bu bina dışında da tarihi yapılar bulunuyor. İlçenin doğal zenginlikleri arasında Akdağmadeni ormanları da yer alıyor. Tarihi merkezi gezdikten sonra kısa bir doğa rotasına çıkmak günü tamamlayan bir seçenek.
Bu içerik neresigezilir.com kaynaklıdır, izinsiz kopyalanamaz.
Sık Sorulan Sorular
Güncellendi:
