Çandır Şah Sultan Hatun Türbesi, Yozgat'ın Çandır ilçesinde yer alan, 1499-1500 yıllarında Dulkadiroğlu Şahruh Bey tarafından eşi için yaptırılan sekizgen planlı kümbet olup, sarı-kızıl kesme taş işçiliği ve kripta katıyla Anadolu'daki eyvanı türbelerin önemli örneklerindendir.
Çandır ilçe merkezindeki bu kümbet, bir aşk ve vefa hikayesinin taşa dökülmüş hali. Dulkadir Hükümdarı Alaüddevle Bey'in oğlu Şahruh Bey, karısı Şah Sultan Hatun öldükten sekiz dokuz yıl sonra bu türbeyi yaptırmış. Türbe içindeki lahitte H.905 (1499-1500) tarihli bir kitabe var; üzerinde kelime-i şehadet, Şah Sultan'ın kimliği ve tarih yazılı. Şahruh Bey'in kendisi de sıradan bir bey değil. 1489'da amcası Şah Budak'ın baskınında esir düşüp gözlerine mil çektirilmiş, buna rağmen görevine devam etmiş, sonra Kırşehir beyi olarak bölgede başka eserler de bıraktırmış biri.
Yapı sekizgen planlı, düzgün kesme taştan. Giriş derin bir eyvanın içinden, beşik tonozla örtülü. Kapı çerçevesi mermer, sivri kemerli ve beş sıra mukarnaslı bir taç kapı var. İçeride kubbeye geçiş pandantiflerle sağlanmış, dıştan piramidal bir külahla örtülü. Asıl ilginç kısım altta: dört yandan basamaklarla inilen, yine sekizgen planlı bir kripta, yani mezar odası. Taşların sarıya ve kızıla çalan tonu, günün farklı saatlerinde yapıya değişen bir renk katıyor.
Çevresinde eski mezar taşlarının bulunduğu bir hazire var; türbe bu haziranın içinde duruyor. Yerel kaynaklara göre yapı orijinalliğini büyük ölçüde korumuş, bölgenin Selçuklu-Osmanlı geçiş dönemine ait en somut izlerinden biri sayılıyor. İlçe sakinleri arasında yerleşimin çok daha eskiye, Selçuklu dönemine dayandığına dair anlatılar da dolaşıyor. Türbenin bu hikayelerin merkezinde yer aldığı söyleniyor.
Rehberin Notu
Türbenin Hikayesi
Şah Sultan Hatun, Dulkadiroğulları Beyliği'nden Şehsuvar Bey'in kızı ve Şahruh Bey'in eşi. Şahruh Bey ise sıradan bir bey değil: 1485-1490 yılları arasındaki Osmanlı-Memlûk Savaşı sırasında amcası Şah Budak tarafından esir edilmiş, 1489'da gözlerine mil çektirilmiş. Buna rağmen Kırşehir beyi olarak görevine devam etmiş ve bölgede birkaç eser daha yaptırmış. Karısı öldükten sekiz dokuz yıl sonra bu türbeyi ona ithaf etmiş. Kitabede yazan H.905 (1499-1500) tarihi, yapının kesin inşa dönemini gösteriyor.
Nasıl Gidilir
Türbeye ulaşım karayoluyla sağlanıyor. Yozgat il merkezinden Çandır ilçesine özel araçla veya düzenli minibüs seferleriyle gidilebiliyor. İlçeye vardıktan sonra türbe merkeze yakın, Kümbet Sokak üzerinde. Yürüyerek ulaşmak kolay.
Ziyaret İçin En Uygun Zaman
Çandır kırsal bir ilçe olduğu için yaz aylarında sıcak, kış aylarında soğuk ve kar yağışlı olabiliyor. İlkbahar ve sonbahar, hem yol güvenliği hem de fotoğraf ışığı açısından daha rahat bir tercih. Öğleden sonraki ışık, taşların sarı-kızıl tonunu belirginleştiriyor.
Fotoğraf Açısından
Yapının sekizgen kütlesi ve piramidal külahı, hazire içinden geniş açıyla çekildiğinde iyi bir kompozisyon veriyor. Mermer taç kapının mukarnas detayları yakın plan çekimlerde öne çıkıyor. Kriptaya inen basamaklar da farklı bir kare arayanlar için ilginç bir açı sunuyor.
Ziyaret Öncesi Bilmeniz Gerekenler
Türbe küçük bir yapı, ilçe merkezinde sakin bir konumda. İçeri giriş imkanı ve saatleri değişebileceğinden, ziyaret öncesi Yozgat İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nden veya ilçe kaymakamlığından güncel bilgi almakta fayda var. Çevresindeki hazire alanında yürürken eski mezar taşlarına dikkat edilmesi öneriliyor.
Çandır'da Görülebilecek Diğer Yerler
Türbeyi ziyaret eden gezginler genellikle ilçe merkezindeki diğer tarihi noktaları da rotaya ekliyor. Yerel esnaftan ilçenin Selçuklu dönemine dayanan yerleşim tarihi hakkında da bilgi almak mümkün; ilçe sakinleri bu konuda konuşmaktan memnuniyet duyuyor.
Bu içerik neresigezilir.com kaynaklıdır, izinsiz kopyalanamaz.
Sık Sorulan Sorular
Güncellendi:
